W dniu 23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24. Pytanie Sądu Rejonowego we Włodawie dotyczyło dopuszczalności powszechnej praktyki banków w zakresie pobierania odsetek od kosztów kredytu [prowizji, ubezpieczeń, opłat przygotowawczych].
Stanowisko Trybunału jest jednoznaczne – naliczanie odsetek od wszystkich kosztów kredytu, a nie jedynie od wypłaconej realnie klientowi kwoty, narusza prawo europejskie.
Z komunikantu prasowego TSUE:
Bank nie może pobierać odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem
Konsument zaciągnął kredyt konsumencki w banku w Polsce. Część pożyczonej kwoty została przeznaczona na opłacenie ubezpieczenia kredytu, określonego jako dobrowolne. Oprocentowanie zastosowano nie tylko do kwoty udostępnionej na podstawie umowy kredytowej, ale również do składki ubezpieczeniowej.
Przed sądem krajowym konsument domaga się w szczególności, aby mógł spłacić kredyt bez odsetek i innych opłat ze względu na to, że bank naliczył odsetki od kwoty obejmującej, oprócz wypłaconej kwoty kredytu, również koszt ubezpieczenia.
Sąd krajowy zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy taka praktyka banku jest zgodna z dyrektywą w sprawie umów o kredyt konsumencki.
Trybunał udzielił odpowiedzi przeczącej
Przypomniał po pierwsze, że pojęcia „całkowitej kwoty kredytu” oraz „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta” w rozumieniu tej dyrektywy wykluczają się wzajemnie, i że w związku z tym „całkowita kwota kredytu” nie może obejmować żadnych kwot przeznaczonych na wywiązanie się z zobowiązań uzgodnionych w ramach danego kredytu, takich jak koszty ubezpieczenia i wszelkiego rodzaju inne opłaty, które konsument jest zobowiązany uiścić.
Trybunał przypomniał, po drugie, że „stopa oprocentowania kredytu” wedle definicji zawartej w dyrektywie oznacza oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty kredytu, która odpowiada całkowitej kwocie kredytu. W związku z tym stopa oprocentowania mająca zastosowanie do wszystkich kwot udostępnionych konsumentowi nie obejmuje kwot przeznaczonych przez kredytodawcę na pokrycie kosztów związanych z danym kredytem, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. W związku z tym bank nie może stosować umownej stopy oprocentowania do tych kwot.
Fakt, że koszty te nie są uwzględnione w całkowitej kwocie kredytu, nie oznacza, że nie mogą one zostać nałożone przez kredytodawcę, na przykład przez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie. Takie rozwiązanie służy realizacji podwójnego celu dyrektywy. Z jednej strony ułatwia ono powstawanie dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich. Z drugiej strony przejrzystość tego rynku, dzięki dostarczaniu odpowiednich informacji, w szczególności dotyczących rocznej stopy oprocentowania (RRSO) w całej Unii Europejskiej, pozwoli konsumentom na łatwiejsze porównywanie ofert kredytowych.